AI schrijft code: verdwijnt de programmeur?

Kunstmatige intelligentie (AI) kan tegenwoordig coderen en programmeren. Waar een programmeur traditioneel elke regel zelf schrijft in talen als Python of Java, kan AI nu op basis van een beschrijving in complete stukken software produceren. Dit gaat vele malen sneller dan handmatig coderen.

Deze ontwikkeling roept vragen op voor en over programmeurs en software developers. Betekent AI die code schrijft het einde hun carrière? Of verandert vooral de invulling van hun werk? Wat betekent dit voor de toekomst van de programmeur in een tijd waarin AI steeds meer code schrijft?

AI als ondersteuning

In de techsector is de laatste tijd veel aandacht voor AI-programma’s die zelf code schrijven. Deze tools, zoals GitHub Copilot, OpenAI’s Codex of ChatGPT, kunnen op basis van instructies automatisch code voorstellen en uitwerken, en dat in hele korte tijd. Niet alleen programmeurs, maar vooral mensen zonder programmeerkennis zijn hiervan onder de indruk. Het lijkt alsof iedereen nu zijn eigen programma’s kan maken, maar in de praktijk is dat niet per se zo.

Softwarebedrijven geven hun ontwikkelaars steeds vaker toegang tot deze tools om hen te ondersteunen. Sommigen noemen het zelfs “een nieuw junior teamlid dat heel snel code kan lezen en schrijven”. In de praktijk dient AI hier als een soort supertoetsenbord: een programmeur heeft razendsnel de benodigde code op zijn scherm staan.

Hierdoor zijn ontwikkelaars minder tijd kwijt aan typen en bugs zoeken en opplossen. Terwijl het AI-programma code genereert, kan de programmeur zich bezighouden met het ontwerp van nieuwe functies of het controleren van het werk van collega’s, wat aanzienlijke tijdswinst oplevert. Door AI gaat het creëren van software sneller, en dat zal het vak van programmeur veranderen.

Maar gaat het écht zo veel sneller? En kan écht iedereen nu zijn eigen, werkende programma’s maken? Helaas niet. De komst van deze tools betekent niet dat er geen programmeurs meer nodig zijn. Integendeel: code schrijven is maar één deel van softwareontwikkeling.

Voordat de eerste regel code wordt geschreven (of gegenereerd), moet iemand bedenken wat er precies gebouwd moet worden en waarom. Vervolgens moet je begrijpen hoe die nieuwe code past binnen bestaande systemen en architecturen. AI versnelt het schrijfwerk, maar een menselijke programmeur moet de oplossingen blijven bedenken en beoordelen.

Onrealistische beloftes

Techbedrijven presenteren hun AI-hulpmiddelen soms alsof volledige automatisering van programmeren nabij is. Zo voorspelde de oprichter van Claude dat AI binnen korte tijd “het werk van programmeurs van begin tot eind kan uitvoeren”. Zulke uitspraken halen snel de krantenkoppen, maar zijn onrealistisch en worden mede gedaan om indruk te maken op investeerders en media. In de praktijk blijkt AI geen magische tool die zonder fouten complete programma’s bouwt.

Sterker nog, AI-modellen hebben duidelijke beperkingen. Ze kunnen onjuiste of onveilige code produceren. Het model begrijpt namelijk niet werkelijk wat de functie van de code is, maar voorspelt statistisch welke code waarschijnlijk klopt. Dat kan leiden tot slordige oplossingen of bugs die een ervaren ontwikkelaar er meteen uit zou halen. AI-gegenereerde code moet daarom altijd door mensen worden gecontroleerd, omdat je zeker wilt weten dat software veilig en betrouwbaar is. AI mist het gezond verstand en het begrip van context dat menselijke programmeurs wél hebben.

Bovendien is AI vooral goed in het versnellen van standaardtaken, maar heeft het moeite met complexe architectuur en unieke problemen. Nieuwe generaties van de technologie boeken snel vooruitgang, maar voorlopig blijft menselijke expertise onmisbaar om projecten in goede banen te leiden.

Wel zijn er zorgen over de impact van AI op de banenmarkt. Vooral junior developers voelen de verandering: er zijn signalen dat het voor pas afgestudeerde programmeurs moeilijker wordt een baan te vinden nu AI de eenvoudigere codetaken overneemt. Op korte termijn zorgt dit voor druk op instaprollen, terwijl de vraag naar ervaren IT’ers op langere termijn juist blijft groeien.

Programmeurs blijven nodig

AI-tools maken ook geregeld fouten of komen met oplossingen die niet optimaal zijn. Code die door AI wordt gegenereerd moet daarom altijd door mensen worden gecontroleerd. Een programmeur moet begrijpen wat er achter de schermen gebeurt en de bugs kunnen opsporen die een AI over het hoofd ziet. Het echte denkwerk, zoals analyseren en het bedenken van oplossingen, neemt AI voorlopig niet over.

Tegelijkertijd verandert AI wel degelijk de arbeidsmarkt. Volgens de OECD kan ongeveer 27 procent van alle banen in ontwikkelde landen deels geautomatiseerd worden. Dat betekent echter niet dat banen verdwijnen, maar vooral dat ze veranderen.

Sterker nog, technologische ontwikkelingen zorgen ook voor nieuwe banen. Het World Economic Forum verwacht dat er wereldwijd ongeveer 92 miljoen banen verdwijnen, maar dat daar zo’n 170 miljoen nieuwe banen tegenover staan. Vooral rollen in technologie groeien sterk, zoals AI-specialisten, machine-learning engineers en data-analisten.

Het werk van programmeurs verschuift daardoor. Ontwikkelaars besteden minder tijd aan routineus programmeerwerk en meer aan conceptueel werk, zoals systeemontwerp, architectuur en het controleren van AI-gegenereerde code. AI neemt het saaie werk uit handen, terwijl mensen zich kunnen richten op de complexere uitdagingen.

Maar hoe kijken developers hier zelf naar?

Uit een kleine survey onder softwareontwikkelaars blijkt dat AI inmiddels breed wordt gebruikt in het dagelijkse werk. De meeste developers zijn slechts licht tot matig bezorgd dat AI hun werk zal overnemen, en slechts een klein deel is extreem bezorgd. Opvallend is dat juist developers die AI het meest gebruiken, vaak minder extreme zorgen hebben.

Dit suggereert dat ervaring met AI-tools zorgt voor meer realisme: AI wordt minder gezien als bedreiging en meer als hulpmiddel.

Conclusie: samenwerken met AI in plaats van vervangen worden

De opkomst van AI in softwareontwikkeling heeft geleid tot een nieuwe fase in de IT-sector. Repetitieve taken kunnen sneller worden uitgevoerd en de manier waarop code ontstaat verandert. AI is vooral een krachtige nieuwe tool voor ontwikkelaars.

Programmeurs blijven nodig om systemen te ontwerpen, keuzes te maken en de kwaliteit van software te bewaken. Ze zullen minder routineus programmeerwerk doen, en zich meer focussen op ontwerp, analyse en controle van AI-gegenereerde code.

Kortom, programmeurs zijn niet ten dode opgeschreven. Wie AI leert gebruiken als hulpmiddel kan juist productiever werken en zich richten op de complexere problemen. De toekomst van softwareontwikkeling ligt waarschijnlijk niet bij mens of machine, maar bij de samenwerking tussen beide.

Robert Dilber

Kijk voor meer blogs hier