Zelfrijdende auto’s in Nederland: steeds dichterbij

Nog niet zo lang geleden schreven we al over de zelfrijdende shuttlebus in Rotterdam en over het onderzoek van TU Delft. Maar hoe dichtbij is de zelfrijdende auto in Nederland nu echt?

Die vraag is relevanter dan ooit, want de zelfrijdende auto in Nederland heeft een nieuwe stap gezet. Tesla heeft namelijk groen licht gekregen van de RDW voor Full Self-Driving (FSD) Supervised. Hoewel dit nog géén toestemming voor een volledig zelfrijdende auto is, is het wel een nieuwe mijlpaal. Want nu geavanceerde rijsystemen niet alleen op testbanen, maar via typegoedkeuring op de openbare weg landen, komt autonoom rijden steeds dichterbij.

FSD Supervised – Wat is er precies goedgekeurd?

De kern is vrij simpel: Tesla mag FSD Supervised in Nederland activeren als rijhulpsysteem. Maar wat is FSD Supervised eigenlijk? Dit houdt in dat de auto zelf kan sturen, remmen en accelereren, maar dat de bestuurder altijd juridisch verantwoordelijk blijft. Volgens de RDW hoeven je handen niet continu aan het stuur te zitten, maar ze moeten wel direct beschikbaar zijn om over te nemen. Ook houdt het systeem streng in de gaten of de bestuurder oplet; op je telefoon kijken of achteroverleunen alsof de auto alles zelf doet, is dus níét de bedoeling. Bovendien geldt de typegoedkeuring voorlopig alleen in Nederland. Voor bredere inzet is nog een vervolgstap nodig via de European Commission en een stemming van de lidstaten.

Meer dan alleen Tesla

Toch is dit verhaal groter dan één merk. Nederland bouwt al jaren aan de randvoorwaarden voor zelfrijdend verkeer. Sinds 2015 zijn testen met zelfrijdende voertuigen op de openbare weg mogelijk, en sinds 2019 kan dat onder strikte voorwaarden ook met een bestuurder op afstand. De RDW werkt bovendien met een stapsgewijze toelating: eerst risicoanalyse en testen in een afgesloten omgeving, daarna pas proeven op de openbare weg. In zijn jaarverslag schrijft de RDW daarnaast dat een breder internationaal ADS-reglement naar verwachting in 2026 wordt opgeleverd en vanaf 2027 in werking treedt, waarna er meer ruimte ontstaat voor extra toepassingen van geautomatiseerd rijden in Europa. De Europese Commissie had eerder al een juridisch kader neergezet voor de goedkeuring van geautomatiseerde en volledig bestuurderloze voertuigen. Met andere woorden: de regelgeving ontwikkelt zich eindelijk mee met de techniek.

Hoe dichtbij is volledig autonoom rijden nu echt?

Hoewel dit een flinke stap richting autonoom rijden is, zijn we er nog niet. Echt volledig zelfrijdend betekent dat een voertuig onder alle omstandigheden zelfstandig kan rijden, zonder menselijke inmenging. Zover zijn we nog niet; ook de Rijksoverheid zegt dat de ontwikkeling naar volledig zelfrijdende auto’s nog jaren zal duren en dat het zelfs niet zeker is of zulke auto’s ooit zomaar in de showroom staan. Juist in een land als Nederland, met drukke steden, fietsers, smalle straten en complexe verkeerssituaties, is elke geslaagde stap relevant. Volgens Reuters heeft de RDW vertrouwen in veilig gebruik van autonome voertuigen op alle Nederlandse wegen, inclusief Amsterdam. Als systemen hier leren omgaan met de praktijk (zoals onvoorspelbare fietsers), komen we aantoonbaar dichter bij verkeer waarin auto’s steeds meer rijtaken echt overnemen.

Conclusie

De belangrijkste conclusie is dus niet dat de zelfrijdende auto er al is. De echte conclusie is dat we een fase verder zijn dan een paar jaar geleden. Van shuttles op vaste trajecten en onderzoeksauto’s van TU Delft naar slimme personenauto’s die onder toezicht echte ritten op de openbare weg mogen maken: dat zijn precies de tussenstappen die uiteindelijk het verschil maken. Volledig autonoom verkeer is in Nederland nog geen dagelijkse realiteit, maar het voelt eerlijk gezegd ook niet meer als pure sciencefiction. En juist daarom is deze goedkeuring zo interessant.

Robert Dilber

Kijk voor meer blogs hier